• നവരാത്രി

     
     ഒന്‍പത് രാത്രിയും പത്ത് പകലും നീണ്ടുനില്ക്കുന്ന  ഉത്സവത്തില് ശക്തിയുടെ ഒന്‍പത് രൂപങ്ങളെ ആരാധിക്കുന്നു. നവരാത്രി ദിവസങ്ങളിലെ ആദ്യത്തെ മൂന്ന് ദിവസം ദേവിയെ പാര്വ്വതിയായും അടുത്ത മൂന്ന് ദിവസം ലക്ഷ്മിയായും അവസാനത്തെ മൂന്ന് ദിവസം സരസ്വതിയായും സങ്കല്പ്പിച്ച് പൂജ നടത്തുന്നു. നവരാത്രങ്ങളിലെ പൂജകളെ നവരാത്രി പുജയെന്നും സരസ്വതീ പൂജയെന്നും ദുര്ഗാപൂജയെന്നും ലക്ഷ്മീപൂജയെന്നും വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്. ശരത്കാലത്തിലെ ഈ ഒമ്പതു ദിവസങ്ങളിലും ഭാരതീയര് വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങള്‌കൊണ്ട് ശാരീരികവും മാനസികവുമായ പവിത്രത കൈവരിച്ച് സൃഷ്ടിയുടെ ആദിശക്തിയായ പരാശക്തിയെ ആരാധിക്കുന്ന ദിവസങ്ങളാണ് നവരാത്രിപൂജയെന്നത്.
    ധര്മ്മ സംരക്ഷണത്തിന്റെയും വിജയത്തിന്റെയും സന്ദേശമാണ് നവരാത്രിയുടെ കഥകള് നല്കുന്നത്. നവരാത്രി ആഘോഷത്തിന് കാരണമായി പറയാവുന്ന ദേവിയുടെ യുദ്ധവിജയ കഥകള് ദേവീ ഭാഗവതത്തിലും മാര്ക്കണ്‌ഠേയ പുരാണത്തിലും പറയുന്നുണ്ട്. മഹിഷാസുരന്, ചണ്ഡാസുരന്, രക്തബീജന്, ശുഭനിശുംഭന്മാര്, ധൂമ്രലോചനന്, മുണ്ഡാസുരന് എന്നിവരുടെ നിഗ്രഹത്തിനായി ദേവി എടുത്തിട്ടുള്ള അവതാരങ്ങളും അതില് നേടിയ വിജയവും ആണ് നവരാത്രി ആഘോഷത്തിന് കാരണമായത്.
     
    ദക്ഷിണേന്ത്യയില് നവരാത്രി, വിജയദശമി കൊണ്ടാടുമ്പോള്, കേരളത്തില് ആയുധപൂജക്കും വിദ്യാരംഭത്തിനും പ്രാധാന്യം നല്കുന്നു. വിജയദശമി ദിവസം വിദ്യാരംഭം തുടങ്ങുന്നത് ശ്രേഷ്ഠമായി കരുതപ്പെടുന്നു. ഒരു വ്യക്തിയുടെ ജീവിതത്തിലെ വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട മൂന്ന് ചടങ്ങുകളില് ഒന്നാണ് വിദ്യാരംഭം. തമിഴ്‌നാട്ടില് നവരാത്രിക്കാലത്ത് ബ്രാഹ്മണര് കൊലുവയ്ക്കല് എന്ന ആചാരം വളരെ പ്രധാനമായി ആചരിക്കുന്നു.കൊല്ലൂര് മൂകാംബികയിലെ നവരാത്രി,വിജയദശമി ആഘോഷങ്ങള്, മൈസൂരിലെ ദസ്സറ ആഘോഷങ്ങള് എന്നിവയും പേരുകേട്ടതാണ്.
     
    ഗുജറാത്തിലും പശ്ചിമഭാരതത്തിലും നവരാത്രി ആഘോഷങ്ങള്‌ക്കൊപ്പം ഡാന്ഡിയ നൃത്തവും നടത്തിവരുന്നു. വടക്കെ ഇന്ത്യയില് ഹിമാചലിലെ കുളു ദസ്സറ, മൈസൂര് ദസ്സറ പോലെ പേരു കേട്ടതാണ്. വടക്കെ ഇന്ത്യയില് രാംലീലക്കാണ് ഈ ആഘോഷങ്ങളില് പ്രാധാന്യം. എന്നാല് കിഴക്കന്, വടക്കുകിഴക്കന് ഇന്ത്യയില് ഇത് ദുര്ഗ്ഗാ പൂജയായിട്ടാണ് ആഘോഷിക്കുന്നത്. ബംഗാളിലെ കാളിപൂജയോട് അനുബന്ധിച്ച് ദുര്ഗ്ഗാദേവിയുടെ വലിയ രൂപങ്ങള് കെട്ടിയൊരുക്കുന്നു. വിജയദശമി ദിവസം പൂജ കഴിഞ്ഞതിനുശേഷം ഉച്ചയോടെ ഈ വിഗ്രഹങ്ങളെ ഘോഷയാത്രയായി അടുത്തുള്ള നദികളിലോ, സമുദ്രത്തിലോ, കുളത്തിലോ നിമജ്ഞനം ചെയ്യുന്നു.
    നവരാത്രിയുടെ ഒന്നാമത്തെ ദിവസം ആയുധപൂജാ ദിനമായും സരസ്വതി പൂജാ ദിനമായും ആചരിക്കുന്നു. ആയുധ പൂജയെക്കുറിച്ച് പുരാണങ്ങളില് പരാമര്ശിക്കുന്നുണ്ട്. 
     
    പഞ്ചപാണ്ഡവര് വനവാസക്കാലത്ത് ആയുധങ്ങളെല്ലാം വലിയൊരു വന്നിമരത്തിന്റെ പൊത്തില് ഒളിപ്പിച്ചുവച്ചിരുന്നു. അവരുടെ പന്ത്രണ്ട് വര്ഷത്തെ വനവാസത്തില് സംരക്ഷണമരുളിയത് ഈ വന്നിമരമായിരുന്നു. പാണ്ഡവര് തങ്ങളുടെ രക്ഷയ്ക്കായി നിത്യവും ദുര്ഗ്ഗാദേവിയോട് പ്രാര്ത്ഥിച്ചിരുന്നു. അവര്ക്ക് ദേവിയുടെ അനുഗ്രഹം ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു.
    വനവാസം പൂര്ത്തിയായപ്പോള് മരപ്പൊത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ആയുധങ്ങളെല്ലാം എടുത്ത് ആ മരച്ചുവട്ടില്വച്ച് പൂജിച്ചു. വനദുര്ഗ്ഗയായും തിന്മകളെ അടക്കി നന്മകള്ക്ക് വിജയമേകുന്നവളായും മനസ്സില് കരുതി ഒമ്പത് ദിവസം ദേവിയെ ആരാധിച്ച് ദശമിനാളില് ആയുധങ്ങള് തിരിച്ചെടുത്തു. അവര് നവരാത്രി ദിവസം ആയുധങ്ങള് വച്ച് പൂജിച്ചതിനാല് ആയുധ പൂജ എന്നും അറിയപ്പെട്ടുതുടങ്ങി. നവരാത്രിയെ വിജയനവരാത്രിയെന്നും വന്നിനവരാത്രിയെന്നും ദുര്ഗ്ഗാനവരാത്രിയെന്നും വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്. ഈ ആചാരത്തിന്റെ ഭാഗമായിട്ടാണ് ഇന്നും ആയുധപൂജ നടത്തുന്നതും നവരാത്രി ആഘോഷിക്കുന്നതും
     
    ദുര്‍ഗ പൂജയിലെ പ്രധാന ആരാധനയാണ് ആരതി നൃത്തം. മണ്‍ചിരാതുകള്‍ കൈകളിലേന്തി നൃത്തമാടുന്നു. കഴിവുകള്‍ കൂടുതല്‍ പ്രകടിപ്പിക്കുവാനും പ്രകാശിപ്പിക്കുവാനമുള്ള അവസരമാണിത്. കൂടാതെ നവരാത്രി ആഘോഷവേളയില്‍ പ്രത്യേക ഭക്ഷണവിഭവങ്ങള്‍ തയാറാക്കി അമ്മ ദുര്‍ഗാദേവിക്കു സമര്‍പ്പിക്കുന്നതും പ്രധാന ചടങ്ങാണ്.
    ഗര്‍ബ. നവരാത്രിയുടെ പ്രത്യേകത ഗര്‍ബയെന്നും ദാണ്ഡിയ എന്നും പേരുള്ള രണ്ട് നൃത്തരൂപങ്ങളാണ്. ഗര്‍ബനൃത്തത്തില്‍ പങ്കെടുക്കുന്നത് സ്ത്രീകള്‍ മാത്രമാണ്. കേരളത്തിലെ തിരുവാതിര കളിയോട് സാദൃശ്യമുള്ള ഈ നൃത്തത്തില്‍ നടുക്ക് വിളക്കും കുംഭവും വച്ചതിനുശേഷം അതിനുചുറ്റും വൃത്താകൃതിയിലോ ദീര്‍ഘ വൃത്താകൃതിയിലോ കൈകൊട്ടി പാട്ടു പാടി നൃത്തം വയ്ക്കുന്നു. ആദ്യം പതുക്കെ തുടങ്ങുന്ന നൃത്തചുവടുകള്‍ പാട്ടിന്റെ വേഗതയനുസരിച്ച് മാറുകയും പാട്ടു തീരുന്നതോട് കൂടി നിര്‍ത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.
     
     
    ദുര്‍ഗ പൂജ ആഘോഷത്തിന്റെ അവസാന ദിവസത്തില്‍ ദുര്‍ഗാദേവിയുടെ നൂറുകണക്കിന് പ്രതിമകള്‍ നദികളിലും കുളത്തിലും സമുദ്രത്തിലുമായി നിമജ്ജനം ചെയ്തു കൊണ്ട് വിജയദശമി ദിനത്തില്‍ പശ്ചിമ ബംഗാളില്‍ ദുര്‍ഗാപൂജയ്ക്ക് അവസാനമാകുന്നു.